Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία

Τα πέντε τμήματα μουσικής και μουσικολογίας των ελληνικών πανεπιστημίων, δηλαδή τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνεργάζονται για δέκατη όγδοη συναπτή χρονιά στην διεξαγωγή του καθιερωμένου και ιδιαιτέρως επιτυχημένου ετήσιου μουσικολογικού συνεδρίου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας. Το 2026, το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στην Άρτα και την διοργάνωσή του έχει αναλάβει το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν στην Άρτα από την Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου, έως και την Κυριακή, 1 Νοεμβρίου 2026, και θα είναι αφιερωμένες στο γενικό θέμα «Σύγχρονη μουσική δημιουργία, παράδοση και ανανέωση». Επισημαίνεται όμως ότι θα γίνουν δεκτές και άλλες ανεξάρτητες προτάσεις, αφήνοντας περιθώριο για συνεδρίες ποικίλων θεματικών ενοτήτων από τους εξειδικευμένους τομείς της Μουσικολογίας. Το συνέδριο διεξάγεται στην ελληνική γλώσσα. Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής τίτλου ανακοίνωσης, περίληψης και σύντομου βιογραφικού σημειώματος ορίζεται η 22η Ιουνίου 2026 (προσοχή: δεν θα δοθεί παράταση!).

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ανατρέξουν για αναλυτικότερη πληροφόρηση στο πλήρες κείμενο της πρόσκλησης που βρίσκεται αναρτημένο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://hellenic-musicology.org/wp-content/uploads/2026/03/CFP-Conf-EME-2026.pdf.

Το νέο περιοδικό Studies in the Music of the Christian East and Orient (SMCEO) αποτελεί ένα επιστημονικό όργανο της Ερευνητικής Ομάδας «Μουσική της Χριστιανικής Ανατολής» της Διεθνούς Μουσικολογικής Εταιρείας (IMS) https://www.musicology.org/study-group/music-of-the-christian-east-and-orient. Εκδίδεται από τη συγκεκριμένη Ερευνητική Ομάδα, σε συνεργασία με την Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία και το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και φιλοξενείται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα «Προθήκη» της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Α.Π.Θ.: https://ejournals.lib.auth.gr/smceo.

To περιοδικό δημοσιεύει εισηγήσεις και άρθρα που αφορούν τη βυζαντινή μουσική και άλλες χριστιανικές ανατολικές μουσικές παραδόσεις, όπως είναι η ρουμανική, συριακή και αραβική ψαλτική, οι σλαβικές παραδόσεις, ρεπερτόρια των Arbëresh στην Κάτω Ιταλία, η γεωργιανή εκκλησιαστική μουσική, η αρμενική ψαλτική παράδοση, η κοπτική εκκλησιαστική μουσική κ.ά. Εστιάζει σε θέματα όπως η τροπικότητα, η μουσική υφή, η μουσική κωδικολογία και παλαιογραφία με τα διάφορα σημειογραφικά συστήματά της, διαλεκτικές μεταξύ προφορικότητας και γραπτού λόγου, μουσικοθεωρητικοί στοχασμοί και διδακτικές προσεγγίσεις, πρακτικές επιτέλεσης, μουσικές ιστορίες, στυλ και ρεπερτόρια, ιστοριογραφίες, μουσικολογικές αναλύσεις, θέματα εκδοτικής και επιστημολογίας κ.ά., επιτρέποντας πολλαπλές συγκριτικές θεωρήσεις των θεμάτων.

Ο πρώτος τόμος είναι αφιερωμένος στη μνήμη του πατρός Ivan Moody (1964-2024), του μεγάλου βρετανού συνθέτη και εξαιρετικού μουσικολόγου, ο οποίος ήξερε να συνάγει τους ανθρώπους «επί το αυτό», με αγάπη και αλληλοσεβασμό, για να μοιράζονται τους καρπούς της έρευνας και καλλιτεχνίας τους και να θαυμάζουν την Ωραιότητα στη Μουσική στις πολλαπλές εκφάνσεις της. Το πρώτο τεύχος του νέου περιοδικού επικεντρώνεται σε θέματα μουσικής υφής και έχει τον τίτλο Melismatic Chant Traditions.

Σε μια εποχή όπου οι συνεχώς εξελισσόμενες τεχνολογίες δημιουργούν αληθοφανείς εντυπώσεις φυσικών χώρων, η παραδοσιακή έννοια του οικοτόπου τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το ίδιο ισχύει και για την αντίληψή μας για την κοινωνικότητα σε μια εποχή όλο και πιο αποτελεσματικών και διάχυτων τεχνολογιών επικοινωνίας. H Διεθνής Μουσικολογική Εταιρεία (IMS2027) στοχεύει να προωθήσει μια ανανεωμένη εκτίμηση του φυσικού χώρου, της τοπικότητας και της προσωπικής αλληλεπίδρασης στο πλαίσιο ενός συνεδρίου που αγκαλιάζει επίσης τον αντίκτυπο της τεχνολογικής καινοτομίας στην παραγωγή και διάδοση της μουσικής και της μουσικής γνώσης.

Προσφέροντας απέραντη άγρια φύση και ισχυρές ενδείξεις ανθρώπινης ανάπτυξης, η πόλη Stavanger, που θα φιλοξενήσει το συνέδριο της IMS2027, είναι ένα εύγλωττο σύμβολο της σχέσης μεταξύ των ανθρώπων και του οικοσυστήματος στο οποίο έχουν αναπτυχθεί. Ως ενεργειακός κόμβος με έμφαση στην αειφορία, το Stavanger θα μας εμπνεύσει να αναστοχαστούμε την πολιτιστική ιστορία και να επαναπροσδιορίσουμε τη μουσική σε σχέση με την εμφάνιση εικονικών, χωρίς όρια περιβαλλόντων, καθώς και με νέες μορφές αλληλεπίδρασης ανθρώπου-μηχανής και παραγωγής περιεχομένου. Παρουσιάζοντας μερικά από τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα στη μουσικολογία, το συνέδριο σηματοδοτεί επίσης την εκατονταετηρίδα της Διεθνούς Μουσικολογικής Εταιρείας και μας προσκαλεί να αναλογιστούμε την ιστορία του πολύπλευρου επιστημονικού μας κλάδου και να οραματιστούμε το μέλλον του. Αυτό απαιτεί προσεγγίσεις που ασχολούνται κριτικά με ιστοριογραφικά πρότυπα, αρχειακά καθεστώτα και επιστημονικούς σχηματισμούς που έχουν διαμορφώσει εθνικές ταυτότητες, καθώς και επιστημολογικές απουσίες, και κατανοούν τη μουσική ως μια ζωντανή και ενσωματωμένη πρακτική – που διατηρείται και μεταδίδεται μέσω χειρονομιών, προφορικότητας και οικολογικής μνήμης.

Η Επιτροπή Προγράμματος του συνεδρίου της IMS2027 απευθύνει πρόσκληση για υποβολή προτάσεων από όλο το φάσμα των μουσικολογικών επιστημονικών κλάδων, με σκοπό την επανεξέταση των ακόλουθων ερωτημάτων:

– Ποιος είναι ο ρόλος της μουσικής στα φυσικά, πολιτιστικά ή ψηφιακά οικοσυστήματα του παρελθόντος και του παρόντος;

– Πώς θα πρέπει να σκεφτόμαστε τη μουσική ως σχεσιακή και επομένως συστατική, αντί απλώς ως αντανακλαστική του πλέγματος σχέσεων και αναμνήσεων που συνδέει τους ανθρώπους με το κοινωνικοφυσικό τους περιβάλλον σε όλο τον χρόνο και τον χώρο;

– Ποιος είναι ο ρόλος του τόπου, της γλώσσας και της οικολογίας στη διαμόρφωση των μουσικών παραδόσεων – συμπεριλαμβανομένων εκείνων των εκτοπισμένων και των μειονοτικών ομάδων – και πώς διατηρούνται αυτές οι παραδόσεις ενόψει των παγκόσμιων αλλαγών και κρίσεων;

– Πώς εμπλέκεται η γλώσσα στη μουσική δημιουργικότητα, την ερμηνεία και τον μουσικολογικό λόγο; Αυτό περιλαμβάνει νέα όργανα όπως τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα.

– Με ποιους τρόπους συμμετέχει η μουσική σε δίκτυα επικοινωνίας που τέμνουν τα παραδοσιακά διαχωριστικά στοιχεία όπως άνθρωπος/ζώο, οργανικό/ανόργανο και υλικό/άυλο;

– Μπορούμε να σκεφτούμε τη μουσικολογία όχι μόνο ως κλάδο αλλά και ως ένα οικοσύστημα στο οποίο ο ήχος, το σώμα, οι χρονικότητες, οι ταυτότητες και οι θεσμοί αλληλοσυνδέονται με αμοιβαιότητα, σύγκρουση και δημιουργία;

– Μπορεί η μηχανική μετάφραση να αξιοποιηθεί για να διευκολύνει την εδραίωση μιας πολυγλωσσικής και διαγλωσσικής κοινότητας μουσικοακουστών και την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων θεσμικών γεωγραφικών περιοχών;

– Πώς αναδιαμορφώνει ο αναπτυσσόμενος τομέας της Καλλιτεχνικής Έρευνας τη μελέτη της μουσικής;

Κατηγορίες παρουσίασης

Γίνονται δεκτές προτάσεις για ανεξάρτητες παρουσιάσεις (free papers), στρογγυλές τράπεζες, (roundtables) συνεδρίες μελέτης (study sessions) και παρουσιάσεις διατριβών. Μπορεί να υποβληθεί μόνο μία πρόταση για καθεμία από τις τέσσερις κατηγορίες παρουσιάσεων. Οι προτάσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 300 λέξεις για ανεξάρτητες παρουσιάσεις και για διδακτορικές διατριβές και τις 500 λέξεις για στρογγυλές τράπεζες και συνεδρίες μελέτης. Πρέπει να υποβληθούν μέσω των αντίστοιχων ηλεκτρονικών εντύπων. Για στρογγυλές τράπεζες και συνεδρίες μελέτης, πρέπει να υποβληθεί μία μόνο πρόταση από τον διοργανωτή της συνεδρίας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υποβολή, ανατρέξτε στη σελίδα Συχνές Ερωτήσεις (https://ims2027.musicology.org/faq).

Η επιτροπή προγράμματος αναζητά ανεξάρτητες παρουσιάσεις (free papers) που αντικατοπτρίζουν την τρέχουσα έρευνα όσο το δυνατόν ευρύτερα και δεν χρειάζεται απαραίτητα να ασχολούνται με τα συγκεκριμένα θέματα του συνεδρίου. Κάθε ανεξάρτητη πρόταση έχει διάρκεια 30 λεπτά, με 20 λεπτά για παρουσίαση και 10 λεπτά για ερωτήσεις και απαντήσεις.

Οι προτάσεις για καλλιτεχνικές ερευνητικές εργασίες που περιλαμβάνουν παραστάσεις ή επιδείξεις πρέπει να υποβάλλονται στην κατηγορία των ανεξάρτητων παρουσιάσεων, free papers, (με την επιφύλαξη της διάρκειας των 30 λεπτών).

Οι στρογγυλές τράπεζες θα επικεντρώνονται αποκλειστικά σε θέματα σχετικά με τα θέματα του συνεδρίου (βλ. ερωτήσεις παραπάνω https://ims2027.musicology.org/faq). Η διάρκεια κάθε στρογγυλής τράπεζας είναι 120 λεπτά (συμπεριλαμβανομένων ερωτήσεων και απαντήσεων και συζήτησης).

Οι συνεδρίες μελέτης έχουν πιο «άτυπο» χαρακτήρα, παρέχοντας την ευκαιρία στους ακαδημαϊκούς να ανταλλάξουν ιδέες σχετικά με τα ζητήματα, τις μεθοδολογίες, τις παιδαγωγικές μεθόδους και τα ερευνητικά πλαίσια ενός δεδομένου θέματος, ενώ παράλληλα ανοίγουν τη συζήτηση σε όλους τους συμμετέχοντες στο συνέδριο. Η διάρκεια κάθε συνεδρίας μελέτης περιορίζεται σε 90 λεπτά (συμπεριλαμβανομένων ερωτήσεων και απαντήσεων και συζήτησης).

Για την παρουσίαση διατριβών, οι συμμετέχοντες έχουν 10 λεπτά για να παρουσιάσουν το κύριο επιχείρημα της διδακτορικής τους διατριβής. Μόνο οι διατριβές που έχουν υποστηριχθεί κατά το διάστημα μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2025 και 31ης Δεκεμβρίου 2026 είναι επιλέξιμες.

Ενθαρρύνουμε ένθερμα τη συμμετοχή όλων των ομιλητών με φυσική παρουσία. Τα μέλη της IMS με ανάγκες προσβασιμότητας έχουν την επιλογή να προτείνουν μια προηχογραφημένη παρουσίαση με ζωντανές ερωτήσεις και απαντήσεις.

Το συνέδριο της IMS2027 θα δεχτεί επίσης προτάσεις για συναυλίες, διαλέξεις-ρεσιτάλ, εργαστήρια και άλλα είδη παραστάσεων, οι οποίες θα εξεταστούν από την Τοπική Οργανωτική Επιτροπή.

Γλώσσες

Ενθαρρύνονται τα αγγλικά. Είναι δυνατή η χρήση και άλλων γλωσσών, αλλά ζητάμε από τους παρουσιαστές να προετοιμάσουν συνοδευτικές διαφάνειες στα αγγλικά.

Διορία

Όλες οι προτάσεις πρέπει να υποβληθούν ηλεκτρονικά μεταξύ 19 Ιανουαρίου και 15 Ιουνίου 2026 για να ληφθούν υπόψη. Οι επιτυχόντες/ούσες υποψήφιοι/ες θα ειδοποιηθούν μέσω email το αργότερο έως τα μέσα Νοεμβρίου 2026.

Ερωτήσεις

Εάν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις ή σχόλια, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας στη διεύθυνση ims2027@musicology.org.

Η Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία, τιμώντας τον Απόστολο Κώστιο (1935-2021), πρωτεργάτη της ελληνικής μουσικολογικής έρευνας και σημαίνον ιδρυτικό και επίτιμο μέλος της, προκηρύσσει το φερώνυμο βραβείο για το έτος 2026, το οποίο θα απονεμηθεί σε διδάκτορα ελληνικού πανεπιστημίου που έχει εκπονήσει κατά την τελευταία διετία την καλύτερη διατριβή με βαθμό «Άριστα» πάνω σε θέμα που άπτεται της ελληνικής έντεχνης μουσικής και μουσικής ζωής. Η αξιολόγηση γίνεται από επιτροπή αποτελούμενη από μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τους συντονιστές και επίλεκτα μέλη της ερευνητικής ομάδας για τη Νεοελληνική Μουσική.

Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.500 ευρώ, το οποίο μπορεί να καλύψει δυνητικά τα έξοδα για την έκδοση της βραβευμένης διατριβής στη σειρά των Ελληνικών Μουσικολογικών Εκδόσεων του μουσικού εκδοτικού οίκου Παπαγρηγορίου – Νάκα, την οποία ίδρυσε και διηύθυνε ο Απόστολος Κώστιος μέχρι τον θάνατό του, ενώ έκτοτε τελεί υπό την διεύθυνση του καθηγητή Νικολάου Μαλιάρα.

Η παρούσα προκήρυξη αφορά διδακτορικές διατριβές που ολοκληρώθηκαν κατά τα έτη 2024 και 2025 σε Τμήματα Μουσικών Σπουδών ή Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης των ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων· το γεγονός αυτό πιστοποιείται με βεβαίωση του αντίστοιχου Τμήματος περί ολοκλήρωσης της διαδικασίας υποστήριξης και ορκωμοσίας των διδακτόρων κατά τα δύο προαναφερόμενα έτη.

Οι ενδιαφερόμενοι και ενδιαφερόμενες διδάκτορες καλούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026 τα ακόλουθα έγγραφα στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@hellenic-musicology.org:

1. Αίτηση
2. Σύντομο βιογραφικό σημείωμα (μέχρι 500 λέξεις)
3. Αντίγραφο διδακτορικού διπλώματος Τμήματος Μουσικών Σπουδών ή Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της ημεδαπής
4. Πλήρες κείμενο Διδακτορικής Διατριβής (ή μόνιμο ηλεκτρονικό σύνδεσμο παραπομπής σε αυτό)
5. Περίληψη Διδακτορικής Διατριβής (μέχρι 1000 λέξεις)
6. Μία συστατική επιστολή
7. Βεβαίωση Γραμματείας Τμήματος Μουσικών Σπουδών ή Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης περί ολοκλήρωσης της διαδικασίας υποστήριξης και ορκωμοσίας κατά τα έτη 2024 ή 2025

Το αποτέλεσμα θα ανακοινωθεί μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.

Αθήνα, 3 Δεκεμβρίου 2025

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας

Το κείμενο της προκήρυξης σε PDF

Τα πέντε τμήματα μουσικής και μουσικολογίας των ελληνικών πανεπιστημίων, δηλαδή τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνεργάζονται για δέκατη έβδομη συναπτή χρονιά στην διεξαγωγή του καθιερωμένου και ιδιαιτέρως επιτυχημένου ετήσιου μουσικολογικού συνεδρίου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας.

Το φετινό συνέδριο φιλοξενείται στην Κέρκυρα και την διοργάνωσή του έχει αναλάβει το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Υπό τον γενικό τίτλο «Οπερέττα: Ρήξεις, συνέχειες και διεθνικές προσεγγίσεις», με αφορμή την επέτειο των 200 ετών από τη γέννηση του Johann Strauss (1825-1899), οι εργασίες του συνεδρίου θα λάβουν χώραν από την Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου, έως την Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2025, στην Ιόνιο Ακαδημία και στην Αίθουσα Τελετών της Παλαιάς Φιλαρμονικής.

Δείτε εδώ το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου.

Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας («Παλαιά», ιδρ. 1840) προκηρύσσει διαγωνισμό συγγραφής μουσικολογικού δοκιμίου, η διαδικασία του οποίου θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2026. Θέμα του είναι η μουσική των Επτανήσων σε οποιαδήποτε μορφή και χρονική περίοδό της (πρόσωπα, θεσμοί, έργα, είδη κλπ) προσεγγιζόμενη από ιστορικής, αναλυτικής, φιλοσοφικής, κοινωνιολογικής ή/και εθνογραφικής άποψης.

Ο διαγωνισμός απευθύνεται σε νέες/-ους ερευνήτριες και ερευνητές, απόφοιτες/-ους Τμημάτων Μουσικών Σπουδών των ελληνικών Α.Ε.Ι. με ειδίκευση στη Μουσικολογία, καθώς και σε υποψήφιες/-ους διδάκτορες οιουδήποτε ελληνικού Α.Ε.Ι., των οποίων η υπό εκπόνηση διατριβή αφορά στη μουσική των Επτανήσων.

Ο διαγωνισμός προβλέπει έπαθλο 1.000 Ευρώ ως Α΄ Βραβείο και 500 Ευρώ ως Β΄ Βραβείο. Επίσης, τα βραβευμένα δοκίμια, μαζί με εκείνα που θα λάβουν έπαινο θα κυκλοφορήσουν σε συλλογικό τόμο στη σειρά εκδόσεων του Μουσείου Μουσικής «Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος» της Παλαιάς Φιλαρμονικής.

Όροι διαγωνισμού

Τα πέντε τμήματα μουσικής και μουσικολογίας των ελληνικών πανεπιστημίων, δηλαδή τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνεργάζονται για δέκατη έβδομη συναπτή χρονιά στην διεξαγωγή του καθιερωμένου και ιδιαιτέρως επιτυχημένου ετήσιου μουσικολογικού συνεδρίου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας. Το 2025, το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στην Κέρκυρα και την διοργάνωσή του έχει αναλάβει το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν στην Κέρκυρα από την Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου, έως και την Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2025, και θα είναι αφιερωμένες στην οπερέττα με αφορμή την επέτειο των 200 ετών από τη γέννηση του Johann Strauss (1825-1899). Επισημαίνεται όμως ότι θα γίνουν δεκτές και άλλες ανεξάρτητες προτάσεις, αφήνοντας περιθώριο για συνεδρίες ποικίλων θεματικών ενοτήτων από τους εξειδικευμένους τομείς της Μουσικολογίας. Το συνέδριο διεξάγεται στην ελληνική γλώσσα. Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής τίτλου ανακοίνωσης, περίληψης και σύντομου βιογραφικού σημειώματος ορίζεται η 15η Ιουνίου 2025 (προσοχή: δεν θα δοθεί παράταση!).

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ανατρέξουν για αναλυτικότερη πληροφόρηση στο πλήρες κείμενο της πρόσκλησης που βρίσκεται αναρτημένο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://hellenic-musicology.org/wp-content/uploads/2025/03/CFP-Conf-EME-2025.pdf.

Με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη (1925-2021) και του Μάνου Χατζιδάκι (1925-1994), το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει διήμερο συνέδριο με τίτλο «Μίκης Θεοδωράκης – Μάνος Χατζιδάκις: Μουσικοί Διάλογοι. Επετειακό συνέδριο (1925-2025)». Το συνέδριο θα διεξαχθεί την Πέμπτη 23 και την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2025 στις αίθουσες του κεντρικού κτηρίου του ΕΚΠΑ. Περισσότερες πληροφορίες και πρόσκληση υποβολής προτάσεων (με καταληκτική προθεσμία στις 16 Μαΐου 2025) βρίσκονται αναρτημένες στην ιστοσελίδα του συνεδρίου: https://mikismanos100.music.uoa.gr.

Ο Περιφερειακός Σύλλογος για τη Μελέτη της Μουσικής των Βαλκανίων της Διεθνούς Μουσικολογικής Εταιρείας (IMS Regional Association for the Study of Music of the Balkans) σε συνεργασία με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μπρασόβ της Τρανσιλβανίας (Faculty of Music, Transilvania University of Brasov) διοργανώνουν στο Μπρασόβ της Ρουμανίας, στις 2-6 Σεπτεμβρίου 2025, το 9ο Διεθνές Συνέδριο, με θέμα Soundscapes in the Balkans: Rethinking Histories, Reflecting Theories and Ideologies.

Η προθεσμία υποβολής περιλήψεων λήγει στις 15 Ιανουαρίου 2025.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ: https://ims-brasov.unitbv.ro.

Τα πέντε τμήματα μουσικής και μουσικολογίας των ελληνικών πανεπιστημίων, δηλαδή τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνεργάζονται για δέκατη έκτη συναπτή χρονιά στην διεξαγωγή του καθιερωμένου και ιδιαιτέρως επιτυχημένου ετήσιου μουσικολογικού συνεδρίου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας.

Το φετινό συνέδριο φιλοξενείται στην Θεσσαλονίκη και την διοργάνωσή του έχουν αναλάβει το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Υπό τον γενικό τίτλο «Επετειακές μουσικές αντανακλάσεις, αναλυτικές θεωρήσεις και κριτικοί αναστοχασμοί» και με αφορμή το επετειακό έτος 2024: Giacomo Puccini (1858-1924), Anton Bruckner (1824-1896), Luigi Nono (1924-1990), Arnold Schönberg (1874-1951), Bedřich Smetana (1824-1884), οι εργασίες του συνεδρίου θα λάβουν χώραν από την Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου έως την Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2023, σε χώρους του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Δείτε εδώ την αφίσα και το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου.

Η Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει την ετυμηγορία της πενταμελούς επιτροπής αξιολόγησης για το φετινό Βραβείο «Απόστολος Κώστιος». Νικήτρια είναι η κυρία Θεοδώρα Ιορδανίδου για την διατριβή με τίτλο Το φλάουτο στη μουσική ζωή και εκπαίδευση των σημαντικότερων αστικών μουσικών κέντρων του ελλαδικού χώρου κατά την εκατονταετηρίδα 1840-1940: θεσμοί, ιδρύματα, εκτελεστές και οργανολογικά χαρακτηριστικά, την οποία εξεπόνησε στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης υπό την επίβλεψη του καθηγητή Γιώργου Σακαλλιέρου και υποστήριξε με επιτυχία τον Μάρτιο του 2023.

Τα μέλη της επιτροπής αξιολόγησης τάχθηκαν ομόφωνα υπέρ της βράβευσης της κυρίας Ιορδανίδου, εκτιμώντας ιδιαίτερα την συμβολή της διδακτορικής της διατριβής στην ανάδειξη πολλών άγνωστων πτυχών της ελληνικής μουσικής ζωής διαμέσου μιας εντυπωσιακής σε εύρος αρχειακής και βιβλιογραφικής έρευνας για το φλάουτο και τους φλαουτίστες που έδρασαν στην Ελλάδα κατά την διάρκεια ενός ολόκληρου αιώνα. Παράλληλα, η επιτροπή συγχαίρει και ευχαριστεί θερμά και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στην διαδικασία αυτή, για την υψηλή ποιότητα και των δικών τους συνεισφορών στην ανάπτυξη της έρευνας για την ελληνική έντεχνη μουσική και μουσική ζωή.

Το «Βραβείο Απόστολος Κώστιος» απονέμεται κατόπιν προκήρυξης ανά δύο χρόνια σε διδάκτορα ελληνικού πανεπιστημίου που έχει εκπονήσει κατά την τελευταία διετία την καλύτερη διατριβή με βαθμό «Άριστα» πάνω σε θέμα που άπτεται της ελληνικής έντεχνης μουσικής και μουσικής ζωής.  Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.500 ευρώ, το οποίο μπορεί να καλύψει δυνητικά τα έξοδα για την έκδοση της βραβευμένης διατριβής στην σειρά των Ελληνικών Μουσικολογικών Εκδόσεων του μουσικού εκδοτικού οίκου Παπαγρηγορίου – Νάκα, την οποία ίδρυσε και διηύθυνε ο Απόστολος Κώστιος μέχρι τον θάνατό του, ενώ έκτοτε τελεί υπό την διεύθυνση του καθηγητή Νικολάου Μαλιάρα.

Η τελετή βράβευσης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του επικείμενου 16ου Διατμηματικού Μουσικολογικού Συνεδρίου (Θεσσαλονίκη, 8-10 Νοεμβρίου 2024).

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας ευχαριστεί εγκάρδια τα μέλη της επιτροπής αξιολόγησης Κώστα Καρδάμη, Αικατερίνη Λεβίδου, Αθανάσιο Τρικούπη, Κώστα Τσούγκρα και Ιωάννη Φούλια, καθώς και όλους τους νέους διδάκτορες που ανταποκρίθηκαν στην προκήρυξη του νέου αυτού θεσμού, συγχαίροντας θερμά την νικήτρια.

Κατόπιν της σχετικής πρόσκλησης ενδιαφέροντος, κατατέθηκαν εμπρόθεσμα τρεις υποψηφιότητες για το Βραβείο «Απόστολος Κώστιος», το οποίο θεσπίσθηκε πρόσφατα και αφορά την καλύτερη διατριβή στο πεδίο της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής που υποστηρίχθηκε κατά την διετία 2022-2023.

Για την αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων συγκροτήθηκε πενταμελής επιτροπή, αποτελούμενη από τους κ.κ. Κώστα Καρδάμη, Αικατερίνη Λεβίδου, Αθανάσιο Τρικούπη, Κώστα Τσούγκρα και Ιωάννη Φούλια, η οποία θα γνωστοποιήσει την απόφασή της μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου 2024.

Η τελετή βράβευσης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του επικείμενου 16ου Διατμηματικού Μουσικολογικού Συνεδρίου (Θεσσαλονίκη, 8-10 Νοεμβρίου 2024).

Η Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία τιμά τον Απόστολο Κώστιο, πρωτεργάτη της ελληνικής μουσικολογικής έρευνας και σημαίνον ιδρυτικό και επίτιμο μέλος της, ανακοινώνοντας ένα βραβείο που θα φέρει το όνομά του και με το οποίο επιδιώκει να υποστηρίξει και να συνεχίσει το όραμά του για την έρευνα και την προώθηση της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής.

Έχοντας εξασφαλίσει οικονομική στήριξη από ιδιωτική χορηγία, όπως παρουσιάστηκε εκτενώς κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης των μελών της τον Νοέμβριο του 2023, η Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία θεσπίζει βραβείο για την καλύτερη διδακτορική διατριβή στον χώρο της Μουσικολογίας, το οποίο θα καθιερωθεί και ως «Βραβείο Απόστολος Κώστιος», εν είδει χορηγικής υποστήριξης σε νέους επιστήμονες που καταγίνονται ειδικά με το πεδίο της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής.

Το «Βραβείο Απόστολος Κώστιος» θα απονέμεται κατόπιν προκήρυξης ανά δύο χρόνια σε διδάκτορα ελληνικού πανεπιστημίου που έχει εκπονήσει κατά την τελευταία διετία την καλύτερη διατριβή με βαθμό «Άριστα» πάνω σε θέμα που άπτεται της ελληνικής έντεχνης μουσικής και μουσικής ζωής. Η αξιολόγηση θα γίνεται από επιλεγμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τους συντονιστές της ερευνητικής ομάδας για τη Νεοελληνική Μουσική.

Το βραβείο θα συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.500 ευρώ, το οποίο θα μπορεί να καλύψει δυνητικά τα έξοδα για την έκδοση της βραβευμένης διατριβής στην σειρά των Ελληνικών Μουσικολογικών Εκδόσεων του μουσικού εκδοτικού οίκου Παπαγρηγορίου – Νάκα, την οποία ίδρυσε και διηύθυνε ο Απόστολος Κώστιος μέχρι τον θάνατό του, ενώ έκτοτε τελεί υπό την διεύθυνση του καθηγητή Ν. Μαλιάρα.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ανακοινώνεται η παρούσα προκήρυξη τον Φεβρουάριο του 2024 και αφορά διδακτορικές διατριβές που ολοκληρώθηκαν κατά τα έτη 2022 και 2023 σε Τμήματα Μουσικών Σπουδών των ελληνικών Α.Ε.Ι. Επισημαίνεται ότι θα πρέπει να συνυποβάλλεται και βεβαίωση του αντίστοιχου Τ.Μ.Σ. ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία υποστήριξης και ορκωμοσίας του/της ενδιαφερόμενου/ης διδάκτορα.

Οι ενδιαφερόμενοι και ενδιαφερόμενες διδάκτορες υποβάλλουν ηλεκτρονικά τα ακόλουθα έγγραφα στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@hellenic-musicology.org:

1. Αίτηση
2. Σύντομο βιογραφικό σημείωμα (μέχρι 500 λέξεις)
3. Αντίγραφο βασικού πτυχίου και διδακτορικού διπλώματος ΤΜΣ/ΑΕΙ
4. Κείμενο Διδακτορικής Διατριβής
5. Περίληψη Διδακτορικής Διατριβής (μέχρι 1000 λέξεις)
6. Συστατική επιστολή
7. Βεβαίωση γραμματείας ΤΜΣ περί ολοκλήρωσης της διαδικασίας υποστήριξης και ορκωμοσίας

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων μέχρι 15 Μαΐου 2024.

Το αποτέλεσμα θα ανακοινωθεί μέχρι 15 Οκτωβρίου 2024.

Αθήνα, 5 Φεβρουαρίου 2024

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας

Το κείμενο της προκήρυξης σε PDF

Τα πέντε τμήματα μουσικής και μουσικολογίας των ελληνικών πανεπιστημίων, δηλαδή τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνεργάζονται για δέκατη έκτη συναπτή χρονιά στην διεξαγωγή του καθιερωμένου και ιδιαιτέρως επιτυχημένου ετήσιου μουσικολογικού συνεδρίου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας. Το 2024, το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στη Θεσσαλονίκη και την διοργάνωσή του έχουν αναλάβει το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν στη Θεσσαλονίκη από την Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου, έως και την Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2024, και θα είναι τιμητικά αφιερωμένες στο επετειακό έτος 2024: Giacomo Puccini (1858-1924), Anton Bruckner (1824-1896), Luigi Nono (1924-1990), Arnold Schönberg (1874-1951) και Bedřich Smetana (1824-1884). Επισημαίνεται όμως ότι θα γίνουν δεκτές και άλλες ανεξάρτητες προτάσεις, αφήνοντας περιθώριο για συνεδρίες ποικίλων θεματικών ενοτήτων από τους εξειδικευμένους τομείς της Μουσικολογίας. Το συνέδριο διεξάγεται στην ελληνική γλώσσα. Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής τίτλου ανακοίνωσης, περίληψης και σύντομου βιογραφικού σημειώματος ορίζεται η 31η Μαΐου 2024 (προσοχή: δεν θα δοθεί παράταση!).

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ανατρέξουν για αναλυτικότερη πληροφόρηση στο πλήρες κείμενο της πρόσκλησης που βρίσκεται αναρτημένο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://hellenic-musicology.org/wp-content/uploads/2024/01/CFP-Conf-EME-2024.pdf.

Το βράδυ της 7ης Νοεμβρίου 2023 έφυγε απρόσμενα από κοντά μας ο Ομότιμος Καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου Χάρης Ξανθουδάκης (1950-2023), διακεκριμένος επιστήμονας, πολυγραφώτατος ερευνητής με ευρύτατα ενδιαφέροντα, ιδιαίτερης δυναμικής Δάσκαλος, θεμελιωτής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου (ΤΜΣ/ΙΠ), ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας, δεινός χρήστης του χιούμορ και, πάνω από όλα, πολύτιμος Φίλος και μοναδικός Συνεργάτης.

Γεννημένος στον Πειραιά το καλοκαίρι του 1950, ο εκλιπών υπήρξε μια πολυδιάστατη και βαθιάς μόρφωσης προσωπικότητα. Σπούδασε σε Αθήνα και Παρίσι μουσική (μαθητής, μεταξύ άλλων, του Γ. Α. Παπαϊωάννου και του Ιάννη Ξενάκη), αγγλική και ελληνική φιλολογία (ΕΚΠΑ), ιστορία της τέχνης (École des Hautes Études en Sciences Sociales και École du Louvre), γλωσσολογία (École Pratique des Hautes Études) και σημειολογία (Πανεπιστήμιο Paris 7). Κατείχε πτυχίο ελληνικής και αγγλικής φιλολογίας (ΕΚΠΑ), καθώς και μεταπτυχιακό μουσικής και αισθητικής των Μουσικών Τεχνών και διδακτορικό μουσικής του Πανεπιστημίου Pantheon-Sorbonne.

Ο Χάρης Ξανθουδάκης συνέβαλε αποφασιστικά στην εισαγωγή των καλλιτεχνικών μουσικών αντικειμένων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, παράλληλα με την καλλιέργεια των μουσικών επιστημών στην πιο σύγχρονη έκφρασή τους. Διετέλεσε Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού (2004-2011), καθώς και επί χρόνια συντονιστής και πρόεδρος του ΤΜΣ/ΙΠ. Με δική του πρωτοβουλία το ΤΜΣ/ΙΠ κατέστη το πρώτο τμήμα Μουσικών Σπουδών στην Ελλάδα το οποίο απέκτησε τρεις θεσμοθετημένες κατευθύνσεις (Μουσική Σύνθεση, Μουσική Εκτέλεση και Μουσικές Επιστήμες), οι οποίες συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν μέχρι σήμερα. Επίσης, υπήρξε μέλος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανώτατων Μουσικών Σχολών (A.E.C.) και της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.

Ο εκλιπών υπήρξε εγνωσμένου κύρους συνθέτης και μουσικοθεωρητικός με σημαντικό συγγραφικό και παιδαγωγικό έργο, τόσο στην τριτοβάθμια όσο και στην ωδειακή εκπαίδευση. Έχει συνθέσει πολλά έργα σε όλα σχεδόν τα μουσικά είδη: φωνητικά, για μεικτά μέσα, ορχηστρικά, μουσική δωματίου, ηλεκτρονική μουσική, χορωδιακά και μουσική για τον κινηματογράφο, υιοθετώντας ποικίλες τεχνοτροπίες. Οι συνθέσεις του έχουν παρουσιαστεί επανειλημμένα σε διεθνή φεστιβάλ και μέσω ηχογραφήσεων.

Από το 1992, οπότε και ήρθε στο νεοσύστατο τότε ΤΜΣ/ΙΠ, αφιερώθηκε σταδιακά, και από το 1995 σχεδόν ολοκληρωτικά, στην έρευνα της ιστορικής πορείας της μουσικής στη Νεώτερη Ελλάδα. Υπερβαίνοντας τις εύκολες διαβεβαιώσεις της εποχής εκείνης σχετικά με την εξέλιξη της μουσικής στον ελλαδικό χώρο, ο Χάρης Ξανθουδάκης επιδόθηκε με θέρμη και ακαδημαϊκή ακεραιότητα στην επανεκτίμηση των τότε γνωστών επί του θέματος πηγών, στον εντοπισμό νέων, στην αρχειακή έρευνα, στη διεπιστημονική προσέγγιση του μουσικού φαινομένου και στη σύνδεση της μουσικής επιστήμης με τα διεθνή αιτούμενα και τις νέες προσεγγίσεις στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών. Με κοφτερή και τεκμηριωμένη πένα πρόσφερε νέες ιδέες και ανατρεπτικά πρωτογενή στοιχεία, αποκαλύπτοντας άγνωστες πληροφορίες, καταρρίπτοντας απλουστεύσεις και βεβαιότητες, καταθέτοντας γόνιμους αναστοχασμούς και εμπνέοντας δεκάδες νέους ερευνητές, διδάκτορες και επιστήμονες. Κοινός χώρος συνάντησης όλων των παραπάνω ήταν και είναι το Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής του ΤΜΣ/ΙΠ, του οποίου ο Χάρης Ξανθουδάκης υπήρξε Ιδρυτής (2000) και για χρόνια Διευθυντής.

Σημαντικές, και με διεθνές αποτύπωμα, είναι οι ερευνητικές συμβολές του Χάρη Ξανθουδάκη για την επανεκτίμηση της μουσικής των Επτανήσων, για τη θέση του μουσικού φαινομένου κατά την περίοδο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και κατά την Ελληνική Επανάσταση, για την αναθεώρηση της μουσικής δραστηριότητας επί Καποδίστρια, καθώς και για το ακανθώδες ζήτημα της εν Ελλάδι εκκλησιαστικής μουσικής κατά τον 19ο αιώνα. Ανέδειξε δε έτι περισσότερο και μορφές του 20ού αιώνα, όπως τον Δημήτρη Μητρόπουλο, τον Νίκο Σκαλκώτα, τον δάσκαλό του Γιάννη Α. Παπαϊωάννου ή τον Γιάννη Χρήστου.

Επιθυμία ζωής ήταν για τον εκλιπόντα η συγγραφή μιας ιστορίας της μουσικής του νεώτερου ελληνισμού, η οποία θα ενσωμάτωνε το σύνολο των νέων θεάσεων, στοιχείων και προσεγγίσεων που έφερε η 30ετής ερευνητική και εκπαιδευτική δράση του. Την επιθυμία του αυτή την είδε να πραγματώνεται με την έναρξη της έκδοσης της τρίτομης σειράς της Ιστορίας της Μουσικής στη Νεώτερη Ελλάδα το 2022, την οποία συνυπογράφουν το Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Ωδείου Αθηνών (του οποίου κέντρου ο Χάρης Ξανθουδάκης ήταν μέχρι τον θάνατό του διευθυντής) και το Εργαστήριό Ελληνικής Μουσικής του ΤΜΣ/ΙΠ. Δυστυχώς, ο εκλιπών δεν θα κρατήσει στα χέρια του τον δεύτερο τόμο, ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο τυπογραφείο, ούτε θα μπορέσει να δει την επιθυμία της ζωής του να ολοκληρώνεται με την έκδοση του τρίτου τόμου τους επόμενους μήνες.

Ο Χάρης Ξανθουδάκης έφυγε από κοντά μας απρόσμενα, αλλά όρθιος και δραστήριος, με πάντοτε μια νέα πρωτοβουλία στο νου του. Έφυγε, δηλαδή, φρονούμε, όπως θα ήθελε και εκείνος. Άφησε, όμως, πίσω του ένα εντυπωσιακό και ποιοτικό πνευματικό, καλλιτεχνικό και ερευνητικό καταπίστευμα, το οποίο θα αποτελεί σημείο αναφοράς για όλους στο διηνεκές, καθώς και εγερτήριο συνέχισης ενός μοναδικής και διαμορφωτικής σημασίας έργου.

Κώστας Καρδάμης